آموزه‌های پشتوانه‌های قرآنیِ دکترین مقاومت امام خمینی(ره) با تأکید بر بیانات مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل سطح سه رشته کلام اسلامی مؤسسه تخصصی کلام و مُدرس جامعه المصطفی، قم، ایران.

2 طلبه سطح 4 رشته تفسیر تطبیقی جامعه الزهرا و مُدرس حوزه علمیه خواهران، قم، ایران.

3 طلبه پایه 4 مدرسه رشد حوزه علمیه قم ـ ایران.

10.22081/jqss.2020.57859.1058

چکیده

اقتدار عزتمند و غرورآفرین انقلاب اسلامی ایران در منطقه و جهان، ریشه در نظریه‌های مقاومت امام خمینی(ره) دارد. در ادبیات سیاسی بین‌الملل از این موضوع با ‌عنوان «دکترین مقاومت امام خمینی(ره)» یاد شده است. نظریه‌ای که با تمام توان، شاهرگ‌های سیطرۀ غرب و آمریکا را هدف گرفته است. این نظریه از روی هیجان‌زدگی و احساسات زودگذر نیست، بلکه پشتوانۀ منطقی، عقلانی، علمی و دینی دارد. در این مقاله که به روش توصیفی - تحلیلی و شیوه اسنادی تنظیم یافته، تبیین قرآنیِ پشتوانه‌های دکترین مقاومت امام خمینی(ره) با توجه به بیانات مقام معظم رهبری بررسی و واکاوی می‌شود. براساس یافته‌های این مقاله، طبق آیات قرآن کریم، مقاومت، واکنش فطریِ هر ملت آزاده در برابر ظلم است که موجب عقب‌نشینی دشمن می‌‌شود. مقاومت امری ممکن حتی در برابر قدرت‌های بزرگ است که هزینه کمتری نسبت به تسلیم دارد. همچنین تحقق پیروزی نهایی مقاومت به شرط رعایت شرایط آن، قطعی است.

کلیدواژه‌ها


* قرآن کریم (ترجمه: ناصر مکارم شیرازی).
* نهج البلاغه (للصبحی صالح).
1.     اباذری، محمود. (1393). قافله‌سالار. قم: مؤسسه بنیاد فرهنگی مهدی موعود(علیه السلام).
2.    ابن‌سیده، علی ‌بن ‌اسماعیل. (1421ق). المحکم و المحیط الاعظم (تحقیق: عبدالحمید هنداوی). بیروت: دارالکتب العلمیة.
3.    ابن‌شهرآشوب، محمد بن على. (1379ق). مناقب آل ابی‌طالب(علیهم السلام). قم: [بی‌نا].
4.    ابن‏عاشور، محمدطاهر. (1420ق). تفسیر التحریر و التنویر. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
5.    ابن‌منظور، محمد بن مکرم. (1414ق). لسان العرب (چاپ سوم). بیروت: دار صادر.
6.    آلوسى، محمود بن عبدالله. (1415ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
7.    آیتی، محمدابراهیم. (1366). تاریخ پیامبر اسلام. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
8.    بحرانى، سید‌هاشم. (1374). البرهان فی تفسیر القرآن. قم: [بی‌نا].
9.    برکات، ابراهیم ابراهیم. [بی‌تا]. النحو العربی. قاهره: دار النشر للجامعات‏.
10.    بغوى، حسین بن مسعود. (1420ق). تفسیر البغوى. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
11.    جوهرى، اسماعیل بن حماد. (1376). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة. بیروت: دارالعلم للملایین.
12.    حقى برسوى، اسماعیل. [بی‌تا]. تفسیر روح البیان. بیروت: دارالفکر.
13.    خامنه‌ای، سیدعلی. (28/02/1373). دیدار اقشار گوناگون مردم از شهرهای مختلف برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
14.    خامنه‌ای، سیدعلی. (29/03/1379). دیدار با نمایندگان دوره ششم مجلس شورای اسلامی برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
15.    خامنه‌ای، سیدعلی. (09/03/1381). دیدار مسئولان و کاگزاران نظام در سالروز ولادت فرخنده نبی اکرم(ص) و امام صادق(علیه السلام) برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
16.    خامنه‌ای، سیدعلی. (06/02/1384). دیدار کارگزاران نظام و سفرای کشورهای اسلامی برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
17.    خامنه‌ای، سیدعلی. (09/08/1386). دیدار هزاران نفر از دانش‌آموزان و دانشجویان بسیجی برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
18.    خامنه‌ای، سیدعلی. (14/08/1390). پیام به کنگره عظیم حج برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
19.    خامنه‌ای، سیدعلی. (14/03/1392). مراسم بیست و چهارمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
20.    خامنه‌ای، سیدعلی. (02/04/1394). دیدار با مسئولان نظام برگرفته از:پایگاه اطلاع‌رسانی رجانیوز https://www.rajanews.com.
21.    خامنه‌ای، سیدعلی. (16/02/1395). دیدار مسئولان نظام، سفرای کشورهای اسلامی و اقشار مختلف مردم برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
22.    خامنه‌ای، سیدعلی. (14/03/1398الف). مراسم سی امین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
23.    خامنه‌ای، سیدعلی. (21/07/1398ب). مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین(علیه السلام) برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
24.    خامنه‌ای، سیدعلی. (01/03/1398ج). دیدار جمعی از دانشجویان برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
25.    خامنه‌ای، سیدعلی. (27/10/1398د). خطبه‌های نماز جمعه تهران برگرفته از: پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری https://www.leader.ir.
26.    خمینى، روح‏الله. (1389). صحیفه امام‏ (چاپ پنجم). تهران‏: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
27.    زبیدی، مرتضی. [بی‌تا]. تاج العروس من جواهر القاموس. [بی‌جا]: دارالهدایة.
28.    زمخشرى، محمود بن عمر. (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فى وجوه التأویل (چاپ سوم). بیروت: دارالکتاب العربی.
29.    سیدقطب، ابراهیم حسین. (1425ق). فى ظلال القرآن (چاپ سی و پنجم). بیروت: دارالشروق.
30.    شبر، عبدالله. (1407ق). الجوهر الثمین فی تفسیر الکتاب المبین. کویت: شرکة مکتبة الالفین.
31.    شعرانی، ابوالحسن. (1386). ترجمه و شرح صحیفه سجادیه (چاپ ششم). قم: انتشارات قائم آل‌محمد(علیهم السلام).
32.    صافى، محمود. (1418ق). الجدول فی اعراب القرآن و صرفه و بیانه مع فوائد نحویة هامة (چاپ چهارم). دمشق: دارالرشید.
33.    طباطبایى، محمدحسین. (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن (چاپ دوم). بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
34.    طبرسى، فضل بن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن (چاپ سوم). تهران: ناصرخسرو.
35.    طبرسى، فضل بن حسن. (1412ق). ‏ تفسیر جوامع الجامع‏. (تصحیح: ابوالقاسم گرجى)‏. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم‏.
36.    طوسى، محمد بن حسن. [بی‌تا]. التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
37.    عیاشى، محمد بن مسعود. (1380ق). تفسیر العیاشی. تهران: [بی‌نا].
38.    فضل الله، محمدحسین. (1419ق). من وحى القرآن. بیروت: دارالملاک.
39.    فیروزآبادی، محمد بن یعقوب. (1426ق). القاموس المحیط (چاپ هشتم). بیروت: مؤسسة الرسالة للطباعة و النشر و التوزیع.
40.    فیض کاشانى، محمد. (1415ق). تفسیر الصافی (چاپ دوم). تهران: مکتبة الصدر.
41.    قاسمى، جمال‏الدین. (1418ق). تفسیر القاسمی المسمّى محاسن التأویل. بیروت: دارالکتب العلمیة.
42.    کلینى، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی (چاپ چهارم). تهران: الاسلامیة.
43.    متقی هندی. (1401ق).کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال (تحقیق: بکری حیانی - صفوة السقا، چاپ پنجم). بیروت: مؤسسة الرسالة.
44.    مجلسى، محمدتقى. (1406ق). روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه (چاپ دوم). قم: [بی‌نا].
45.    مجلسی، محمدباقر. (1404ق). بحار الانوار. بیروت: مؤسسة الوفاء.
46.    مدرسى، محمدتقى. (1419ق). من هدى القرآن. تهران: دار محبی الحسین.
47.    مراغى، احمد مصطفى. [بی‌تا]. تفسیر المراغى. بیروت: دارالفکر.
48.    مغنیه، محمدجواد. (1424ق). التفسیر الکاشف. قم: دارالکتاب الاسلامی.
49.    مکارم شیرازى، ناصر. (1371). تفسیر نمونه (چاپ دهم). تهران: دارالکتب الاسلامیة.
50.    نورى، حسین. (1408ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: [بی‌نا].
51.    واقدی، محمد بن عمر. (1409ق). المغازی (تحقیق: جونز مارزدن،‌ چاپ سوّم). بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.